Als softwareontwikkelaar bouw je constant dingen. De afgelopen jaren heb ik op deze blog vooral geschreven over bouwen: API-koppelingen, MCP-servers, CI/CD met GitHub Actions, Dependabot. Pas de laatste tijd verschoof mijn aandacht naar de andere kant van de medaille: wat gebeurt er als iemand jouw systemen aanvalt, en hoe merk je dat überhaupt?
Daarom volg ik nu de opleiding tot SOC Analyst bij OptieSec in Woerden. In deze reeks deel ik wat ik leer, wat me verrast, en vooral: mijn advies. Dit is de eerste van negen posts.
Over de opleiding. Het is een intensief programma waarin veel samengewerkt wordt tussen de cursisten — je leert niet alleen náást elkaar, maar óók van elkaar. De opleiding kost minimaal twee dagen per week, en eerlijk is eerlijk: ik stop er vaak bewust méér tijd in. Onderweg heb ik inmiddels twee certificaten behaald: CC en AZ-900 (Microsoft Azure Fundamentals). SC-900 (Microsoft Security, Compliance and Identity Fundamentals) staat in de planning.
Waarom defensive security, en niet nóg meer "bouwen"?
Waarom ik ben begonnen. Ik was toe aan een nieuwe stap in mijn carrière en zocht een nieuwe uitdaging: nog steeds werken met software, maar nu vanaf de andere kant — de kant van veiligheid.
Mijn dagelijkse werk is back-end development: PHP, Symfony, integraties met HubSpot, MoneyBird en SnelStart. Dat betekent dat ik voor klanten systemen bouw die data verwerken — klantgegevens, facturen, inloggegevens. De verantwoordelijkheid die daarbij hoort is groter dan "het werkt".
Twee dingen triggerden mijn keuze:
- Supply chain. Via Dependabot kreeg ik berichten over CVE's in mijn dependencies. Interessant — maar ik begreep de impact ervan niet echt. Wat is kritiek, wat niet? Hoe prioriteer je? Dat is pure vulnerability management.
- Observability. Mijn eigen netwerkscanner (die ik eerder bouwde) laat zien welke apparaten er in mijn netwerk zitten. Maar monitoren is iets anders dan analyseren. Wat betekent het als er ineens verkeer naar een onbekend IP gaat?
Defensive security is voor mij geen carrièreswitch, maar een verdieping van iets wat ik al doe. Als je software bouwt en beheert, ben je óók verantwoordelijk voor de verdediging ervan.
Wat inhoudelijk op me afkomt
De onderwerpen van de opleiding vallen bij mij grof in twee bakken:
Cyber Security (de brede basis):
- Vulnerability Management
- Security Auditing
- Secure Code Review
- Technical Risk Assessment
- Security Automation
- Security Awareness
Defensive Security (de blauwe-kant, in ontwikkeling):
- Security Monitoring
- Incident Analysis
- Log Analysis
- Threat Detection Fundamentals
- Blue Team Operations
Het mooie: de helft daarvan raakt direct wat ik al doe. Secure Code Review is letterlijk mijn vak. Security Automation sluit aan op mijn GitHub Actions-workflow. De andere helft — log analysis, threat detection — is nieuw terrein, en dat maakt het spannend.
Hoe ik studeer naast het runnen van een bedrijf
Dit is het advies dat ik zelf het meest nodig had, dus deel ik het nu alvast. Studeren naast een volle werkweek werkt alleen met structuur:
- Vaste momenten. De opleiding heeft standaard twee vaste momenten: maandag overdag en donderdagavond. Daarnaast plan ik zelf extra studiemomenten en maak ik gebruik van de inloopmomenten bij OptieSec. Als het niet in de agenda staat, gebeurt het niet.
- Labs boven theorie. De opleiding is hands-on. Ik merk dat ik theorie snel "snap", maar in een lab pas écht leer. Dus: eerst lab, dan theorie eromheen.
- Schrijven als leermiddel. Deze reeks is niet alleen voor jullie — het is mijn manier om te verwerken wat ik leer. Als ik iets niet helder kan uitleggen, begrijp ik het nog niet.
- Geen sprint, maar ritme. Ik ben inmiddels halverwege de opleiding en zit tot en met Intermediate Network Traffic Analysis. Daarnaast kijk ik met een schuin oog naar Penetration Testing Process — niet als hoofdvak, maar het helpt om de aanvallerskant te begrijpen.
Mijn advies (versie 0.1)
Voor wie net begint of overweegt te beginnen:
- Begin met het einddoel. Waar wil je over een jaar mee kunnen? Kies je opleiding daarop, niet andersom.
- Combineer studie met je eigen omgeving. Ik pas wat ik leer direct toe op mijn eigen netwerk en codebase. Directer kan bijna niet.
- Schrijf het op. Een blog, een notitie, wat dan ook. Uitleggen is de beste toets of je het snapt.
- Accepteer dat het niet snel gaat. Naast werk en bedrijf is 5–10 uur per week realistisch. Dat betekent maanden, geen weken. Prima.
Mijn doel. Ik wil eind januari 2027 klaar zijn met de CDSA-opleiding. Daarna ga ik op zoek naar mooie opdrachten en uitdagingen — en uiteraard ga ik daarna verder.
Wat je in deze reeks kunt verwachten
De komende acht posts loop ik de onderwerpen langs, telkens in dezelfde opzet: wat is het, waarom belangrijk, mijn ervaring uit de labs, en mijn advies. De reeks:
- Deze post — waarom & studieaanpak
- Vulnerability Management + Security Automation
- Security Auditing + Technical Risk Assessment
- Secure Code Review
- Security Awareness
- Security Monitoring + Log Analysis
- Incident Analysis + Threat Detection
- Blue Team Operations
- Mijn advies na het eerste hoofdstuk
Volgende week: vulnerability management — waarom een lijstje met CVE's nog geen beveiliging is.